تبلیغات
مرجع معرفی جنگ افزار و تجهیزات نظامی - آشنایی با قطب نمای نظامی M1 و طرز کار با آن به صورت کامل


http://jalalfalahi.persiangig.com/4-92/10/irartesh_ir_compass-11big.jpg
جهتیابی. این وسیله با استفاده از میدان مغناطیسی زمین جهت قطب شمال را نشان میدهد که در حقیقت شمال مغناطیسی زمین است؛ که با شمال حقیقی مقداری فاصله دارد. زاویه بین شمال حقیقی و شمال مغناطیسی، میل مغناطیسی نامیده می شود. امروزه برای تعیین شمال حقیقی از قطبنماهای پیشرفتهتری مانند قطبنمای ژیروسکوپی استفاده میشود.




ساختمان قطب نمای M1
1– دستگیره یا شصتی : حلقه ای است كه در انتهای قطب نما قرار دارد و برای نگهداشتن قطب نما به حالت تراز در موقع استفاده بكار می رود.
2 – درب قطب نما : درپوشی است آلومینیومی كه در وسط آن تار موئی قرار دارد و كاربرد تارموئی مانند مگسك اسلحه است و دو سر تار موئی دو نقطه فسفری (شبنما) وجود دارد و در موقع كار شبانه از آن استفاده می شود .در حاشیه درب قطب نما خط كشی تعبیه شده است و بر اساس مقیاس 000/50 : 1 بر مبنای كیلومتر مدرج شده است.
3 – تیغه نشانه روی و عدسی چشمی : تیغه ایست كه بالای آن شكاف كوچكی همانند شكاف درجه اسلحه است و با زاویه 45 درجه نسبت به صفحه مدرج قرار میگیرد و در موقع گرا گرفتن با كمك تار موئی بكار می رود. در این حال توسط عدسی چشمی كه در وسط تیغه تعبیه شده اعداد مربوط به گرای هدف نشانه روی شده قرائت می شود. خواباندن تیغه بر روی صفحه قطب نما سبب قفل شدن صفحه مدرج می شود.
4 – بدنه : كلیه اجزای قطب نما در داخل بدنه كه از جنس آلومینیوم است قرار دارد. در كنار این محفظه خط كشی تعبیه شده كه با باز شدن كامل درب قطب نما ، خط كشی قطب نما را كامل میكند.
5 – طوقه كار در شب : طوقه متحركی است كه جداره خارجی آن دندانه دار است و تعداد 120 دندانه دارد این دندانه ها با زائده ای در كنار قطب نما در تماس است كه به هنگام چرخش تق تق صدا میدهد و هر تقه برابر 3 درجه است . بر روی صفحه طوقه یك خط و یك نقطه فسفری مشاهده می شود كه در موقع كار در شب از آن استفاده میشود.(زاویه بین خط و نقطه 45 درجه و 15 تقه است)
6 – صفحه ثابت : در زیر طوقه كار درشب صفحه شیشه ای ثابتی قرار دارد كه روی آن یك خط سیاه بنام شاخص تعبیه شده . این خط درست در امتداد شكاف تیغه نشانه روی و تار موئی قرار دارد كه در موقع گرا گرفتن هر عددی زیر شاخص باشد گرای آن امتداد است.
7 – صفحه مدرّج : صفحه ایست لغزنده كه عقربه مغناطیسی روی آن نقش بسته است .بر روی این صفحه دو گونه تقسیم بندی وجود دارد.
الف : تقسیم بندی داخلی كه برحسب درجه صورت گرفته و به رنگ قرمز میباشد كه به ازای هر 5 درجه علامت گذاری وهر 20 درجه عددگذاری شده است.(محیط دایره به 360 قسمت مساوی تقسیم شده و زاویه بین دو شعاع دایره كه یك قسمت را فرا گرفته است ، یك درجه نام دارد).
ب : تقسیم بندی خارجی كه برحسب میلیم غربی و برنگ سیاه است كه به ازای هر 20 میلیم علامت گذاری و هر هر 200 میلیم عددگذاری شده است ولی دو صفر سمت راست آن اعداد بمنظور اختصار حذف شده است.(در این تقسیم بندی محیط دایره به 6400 قسمت تقسیم شده كه هر قسمت آنرا یك میلیم گویند).



نكاتی كه قبل از كار باقطب نمای M1 باید به آن توجه كرد

الف - اطمینان از سالم بودن قطب نما :
هر فرد باید هنگام كار با قطب نما در بدو امر اطمینان از سالم بودن كلیه قسمتهای آن داشته باشد كه موارد آن به شرح زیر است :
1 – قسمت خط كشی كاملاً صاف و خوانا باشد و مدرّجات آن ضربه نخورده باشد.
2 – طوقه كار درشب سالم باشد و صدای تق تق داشته باشد.
3 – اهرم ثابت كننده صفحه لغزنده سالم باشد و بتواند این صفحه را ثابت كند.
4 – بهنگام تثبیت صفحه لغزنده قطب نما را تكان داده تا از عدم حركت آن اطمینان حاصل شود.
5 – خط شاخص سیاه رنگ و شكاف تیغه و تار موئی روی هم قرار داشته باشند(در امتداد هم باشند).
6 – با چرخش 360 درجه ای قطب نما اطمینان از صحیح كاركردن صفحه لغزنده و عقربه مغناطیسی داشته باشید.
7 – مدرّجات گرا ، درجه و قسمتهای فسفری كار در شب كاملاً خوانا و سالم باشند.

ب – صحیح در دست گرفتن قطب نما :
1 – درب قطب نما در روز 90 درجه و در شب 120 الی 150 درجه باز شود.
2 – تیغه نشانه روی با زاویه 45 درجه باشد.
3 – انگشت شصت را داخل دستگیره قرار داده.
4 – قطب نما را بصورت تراز و افقی روبروی چشم قرار دهید.



طرز كار با قطب نمای M1 در روز

الف – تعیین گرای یك امتداد (گرا گرفتن ) در روز :
1 – درب قطب نما را بطور قائم باز می كنیم و انگشت شصت دست راست را داخل حلقه نگهدارنده قرار می دهیم و قطب نما را بصورت كاملاً افقی و تراز در دست میگیریم.
2 – تیغه نشانه روی را بصورت 45 درجه نسبت به صفحه مدرج باز و قطب نما را به چشم نزدیك می كنیم و از داخل شكاف تیغه نشانه روی و شكاف درب قطب نما طوری به هدف نگاه می كنیم كه تار موئی درست روی هدف باشد.
3 – در همین حال از داخل عدسی چشمی به صفحه مدرج لغزنده بدون حركت دادن دست نگاه می كنیم و عددی را كه زیر خط سیاه شاخص قرار دارد می خوانیم این عدد گرای هدف مورد نظر است.

http://jalalfalahi.persiangig.com/4-92/10/irartesh_ir_41667933-9473471.jpg

ب – تعیین امتداد یك گرا (گرا بستن ) در روز :
برای تعیین یك امتداد با مشخص بودن گرای آن به ترتیب زیر عمل می نمائیم.
1 – درب قطب نما را بطور قائم باز می كنیم و انگشت شصت دست راست را داخل حلقه نگهدارنده قرار می دهیم و قطب نما را بصورت كاملاً افقی و تراز در دست میگیریم.
2 – تیغه نشانه روی را بصورت 45 درجه نسبت به صفحه مدرج باز می كنیم و به همراه قطب نما دور خود می چرخیم تا عدد مربوط به گرای مورد نظر زیر خط شاخص سیاه قرار بگیرد.
3 – در این حال امتداد شكاف تیغه و تار موئی ، امتداد مورد نظر است. و اگر بخواهیم به سمت گرای مورد نظر حركت كنیم ضمن اینكه قطب نما را بدون حركت نگاه داشته ایم ، از داخل شكاف تیغه و شكاف درب قطب نما به جلو نگاه میكنیم ، تار موئی روی هر شیئی را كه در جلو دیده شود بعنوان نقطه كمكی در نظر می گیریم سپس قطب نما را بسته به طرف آن نقطه حركت میكنیم . این مراحل را تا رسیدن به هدف تكرار می كنیم. (البته بایستی در نظر داشت كه حتماً مسافت طی شده را باید ثبت كرد ).

طرز كار با قطب نمای M1 در شب
الف – تعیین گرای یك امتداد (گرا گرفتن ) در شب :
1 – درب قطب نما را با زوایای 120 الی 150 درجه باز و تیغه نشانه روی را از روی صفحه بلند می كنیم تا صفحه مدرج آزاد شود.
2 – طوقه كار در شب را آنقدر می گردانیم تا خط فسفری در امتداد دونقطه فسفری دوسر تار موئی منطبق شود. سپس قطب نما را بطور افقی و تراز در دست نگاه می داریم.
3 – از داخل تیغه نشانه روی و شكاف بالای درب قطب نما به هدف نگاه می كنیم و بدون حركت دادن قطب نما ، به آهستگی تیغه نشانه روی را با شصت دست چپ می خوابانیم تا صفحه مدرج قفل شود.
4 – طوقه كار در شب را در جهت خلاف عقریه ساعت می چرخانیم تا خط فسفری واقع بر طوقه كاردرشب روی عقربه شمال مغناطیسی كه شبنماست منطبق شود . در همین حال تعداد تقه ها را شمرده و در عدد 3 ضرب می كنیم تا گرای هدف بدست آید.
(برای سرعت عمل بیشتر درصورتیكه تعداد تقه ها از 60 بیشتر بود ، یعنی عقربه مغناطیسی از گرای 180 رد می شود میتوانید طوقه كار در شب را در جهت حركت عقربه ساعت بچرخانید و تعداد تقه های بدست آمده را از 120 كم كنید و حاصل را در 3 ضرب كنید تا گرای مورد نظر یدست آید.

ب – تعیین امتداد یك گرا (گرا بستن ) در شب :
1 – درب قطب نما را با زوایای 120 الی 150 درجه باز و تیغه نشانه روی را از روی صفحه بلند می كنیم تا صفحه مدرج آزاد شود.
2 – طوقه كار در شب را آنقدر می گردانیم تا خط فسفری در امتداد دونقطه فسفری دوسر تار موئی منطبق شود. سپس قطب نما را بطور افقی و تراز در دست نگاه می داریم.
3 – گرای داده شده را تقسیم بر 3 می كنیم تا تعداد تقه ها مشخص شود . سپس طوقه كار در شب را به تعداد تقه ها در جهت خلاف عقربه ساعت می چرخانیم .
4 – سپس دور خود بچرخید تا عقربه شمال مغناطیسی زیر خط فسفری منطبق شود. بدون اینكه این انطباق بهم بخورد قطب نما را بالا آورده و از داخل شكاف تیغه نشانه روی و شكاف بالای نقاط شبنما به جلو نگاه كنید و تار موئی روی هر چیز قرار گرفت (درخت ، سنگ ، بوته ، خودرو …)آنرا بعنوان نقطه نشانی در نظر می گیریم و به سمت آن حركت می كنیم.

http://jalalfalahi.persiangig.com/4-92/10/irartesh_ir_192218330.jpg

تذكر 1 : (چون در شب دید محدود است و نقطه نشانی یا كمكی را نمی توان دور انتخاب نمود و باید نقطه كمكی را نزدیك انتخاب كرد در نتیجه تعداد آنها زیاد خواهد شد و باید این عمل را بیشتر تكرار كنید.چنانچه نقطه نشانی مشخصی وجود نداشت میتوانید یكنفر را به جلو بفرستید تا جائیكه دیده شود و او را به چپ و راست هدایت كنید تا روی تار موئی قرار گیرد و بعد بطرف او حركت كنید ).

تذكر 2 : (از آنجائیكه همه اعداد بر 3 قابل قسمت نیستند و عدد مشخصی برای تقه ها بدست نمی آید لازم است اینگونه اعداد را با كم و یا اضافه كردن 1 درجه به یكی از مضارب عدد 3 تبدیل كنیم و سپس تبدیل به تقه كرده و به قطب نما ببندیم. در اینحالت بعد از 1000 متر طی مسافت اگر یك واحد به گرای اولیه اضافه كرده باشیم ، باید 18 متر به چپ و اگریك واحد از گرا كم كرده باشیم ، 18 متر به راست مسیر بیائیم تا انحراف ایجاد شده ناشی از تغییر اعداد درجه تصحیح شود.

گرای معكوس|Back Azimuth

هر مسیری را كه در نظر بگیرید دارای دو گرا میباشد . یكی گرای رفت و دیگری گرای برگشت .(گرای اصلی همان زاویه ایست كه عقربه مغناطیسی قطب نما نشان میدهد) اما گرای معكوس درست بر عكس و خلاف جهت مسیر اصلی بوده و بعبارتی 180 درجه با آن اختلاف دارد .كه به این گرا ، گرای معكوس گفته میشود. برای پیدا كردن گرای معكوس در مسیر كافیست این 180 درجه اختلاف را در گرای اصلی تأثیر بدهیم . بدین ترتیب كه اگر گرای اصلی از 180 درجه بیشتر بود باید 180 درجه از آن كم كنیم و چنانچه گرای اصلی از 180 درجه كمتر بود بایستی 180 درجه به آن اضافه كنیم.

180 درجه + یا - گرای رفت = گرای برگشت
3000 میلیم شرقی + یا - گرای رفت = گرای برگشت
3200 میلیم غربی + یا - گرای رفت = گرای برگشت



گرای مركّب
الف - عبور از موانع :
در عملیات گشتی ، شناسائی و یا مأموریتهایی كه لازم است ستون راهپیمائی در منطقه دشمن مسیر مشخصی را از مبدأ به مقصد طی كند درطول مسیر امكان داردبه موانع پیش بینی نشده و احتمالی از قبیل (رودخانه ، میدان مین ، مواضع دشمن و ) برخورد نماید.و از طرفی انتخاب یك مسیرمستقیم بین نقطه مبدأ و مقصد اغلب امكان پذیر نیست از این رو ناگزیر مسیر راهپیمائی متناسب با عوارض میان راه بصورت خط شكسته انتخاب میشود و گراها و فواصل این خطوط بطور جداگانه محاسبه و یادداشت میشود. بطوركلی موانع را میتوان به دو صورت تقسیم كرد :
1 – موانعی كه آن طرفشان پیداست :
در رابطه با این موانع بعد از برخورد به دو روش میتوان عمل نمود.
روش اول : میخواهیم از عرض رودخانه ای عبور كنیم برای این منظوركافی است در امتداد گرای مورد نظر یك نقطه نشانی درآنطرف رودخانه در نظر گرفته و با طی مسافتی از عرض مانع عبور نمائیم سپس كنار نقطه نشانی قرار گرفته و در راستای همان گرا ، مسیر را ادامه داده تا به مقصد برسیم.
روش دوم : چنانچه آن طرف مانع نقطه نشانی مناسبی در امتداد گرا وجود نداشته باشد باید در این سوی مانع با علامت گذاری دو نقطه كمكی به فاصله چند متر از یكدیگر در امتداد مسیر كه از آن سوی مانع قابل رؤیت باشد ایجاد كنید و پس ازعبور از مانع طوری قرار بگیرید كه هر دو علامت را در یك راستا منطبق بر هم مشاهده كنید سپس در محل كنترل ،گرای امتداد مورد نظر ( هدف ) را دوباره گرفته و به حركت خود ادامه میدهیم.

2 – موانعی كه آن طرفشان پیدا نیست :
در اینگونه مواقع باید بررسی شود كه از كدام سمت مانع حركت كنیم تا زودتر از مانع عبور نمائیم. اگر خواستیم از سمت راست حركت كنیم باید 90 درجه یا 1500 میلیم شرقی یا 1600 میلیم غربی به گرایخود اضافه كنیم.
اگر خواستیم از سمت چپ حركتكنیم باید 90 درجه یا 1500 میلیم شرقی یا 1600 میلیم غربی از گرایخود كم كنیم.

تذكر :
چنانچه گرای حركت در طول مسیر كمتر از 90 درجه باشد و بخواهیم به سمت چپ حركت كنیم كافی است محاسبه زیر را انجام دهیم.
مثال : گرای حركت در چپ ــــــــــ 90 درجه - (گرای حركت + 360 )

در صورتیكه گرای حركت بیش از 270 درجه باشد و بخواهیم به سمت راست تغییر مسیر دهیم كافی است محاسبات زیر را انجام دهیم.
مثال : گرای حركت از راست ــــــــــ 360 درجه - (گرای حركت + 90 )

ب – گرا گیری از كنار اجسام آهنی :
در مباحث قبلی ذكر شد كه هنگام كار با قطب نما باید به مقدار مناسبی از میدانهای مغناطیسی (آهن و …) و میدانهای الكتریكی (برق فشار قوی و …) فاصله گرفت و در بعضی موارد مجبوریم از كنار اجسام فلزی (دكل دیدبانی ) گراگیری را انجام دهیم در اینحالت روی عقربه مغناطیسی اثر گذاشته و عقربه را به چپ و راست منحرف میكند . در نتیجه گرای واقعی را نمی توانیم اندازه گیری كنیم برای رفع این مشكل باید مقدار انحراف عقربه را محاسبه و با توجه به جهت آن به گراهای بعدی اضافه و یا كم نمائیم كه برای انجام این امر لازم است موارد زیر را انجام دهیم.
الف) ابتدا از كنار یك جسم غیر فلزی گرای مركز دكل را دقیقاً اندازه گیری نمایید(گرای واقعی و مستقیم)
ب ) اكنون گرای واقعی و مستقیم را معكوس نمائید.
ج ) بداخل دكل فلزی مراجعه كرده و از مركز آن گرای نقطه نشانی غیر فلزی را اندازه گیری كنید.
د ) در این حالت دو گرا ، یكی واقعی و دیگری غیر واقعی در اختیار داریم كه تفاضل دو گرا را محاسبه می نمائیم و طبق موارد زیر در گراهای بعدی مقدار انحراف را دخالت میدهیم.

http://jalalfalahi.persiangig.com/4-92/10/irartesh_ir_Diagram003Fig2CompassUseMarineCombatSkills.jpg

حالت 1 :
اگر گرائی كه از كنار اجسام آهنی گرفته شده كوچكتر از گرای معكوس جسم غیر آهنی باشد بدین معنی است كه جسم آهنی روی قطب نما اثر گذاشته و گراها را كمتر از گرای واقعی نشان میدهد. لذا باید تفاضل ایندو گرا را به گراهای بعدی اضافه نمود تا گرای واقعی امتدادها بدست آید.
مثال : 4500 › 4450 = گرای واقعی › گرای غیر واقعی
تفاضل دو گرا 50 = 4450 - 4500

رابطه یك :
گرای تصحیح شده = مقدار انحراف + گرای اندازه گیری شده هدف
گرای تصحیح شده 4750 = 50 + 4700

حالت 2 :
اگر گرائی كه از كنار اجسام آهنی گرفته شده بزرگتر از گرای معكوس جسم غیر آهنی باشد به این معنی است كه جسم آهنی روی قطب نما اثر گذاشته و گراها را بیشتر از گرای واقعی نشان می دهد لذا باید تفاضل این دو گرا را از گراهای بعدی كم نمود تا گرای واقعی امتدادها بدست آید.
مثال : 4750 ‹ 4800 = گرای واقعی ‹ گرای غیر واقعی
تفاضل دو گرا 50 = 4750 - 4800

رابطه دو :
گرای تصحیح شده = مقدار انحراف - گرای اندازه گیری شده هدف

گرای تصحیح شده 1650 = 50 - 1700

تخمین مسافت با قطب نما
ازمحل خود گرای هدف را برحسب میلیم میگیریم وسپس به این گرا 1600میلیم اضافه یا كم می كنیم وبا گرای بدست آمده جدید یك نقطه نشانی پیدا می كنیم و به سمت آن نقطه پیش می رویم و مسافت دلخواه طی شده را محاسبه می كنیم . بار دیگر گرای هدف را اندازه میگیریم و از رابطه زیر مسافت در عمق را بدست می آوریم.
مسافت دلخواه طی شده ( به متر ) = مسافت مبدأ تا هدف ( كیلو متر )
اختلاف دو گرای هدف (به میلیم )



تبدیلات
یك فرد نظامی لازم است بتواند میلیم شرقی و غربی وهمچنین تقه ها را به یكدیگر تبدیل نماید. وبرای این كار ناگزیر به استفاده از روش مناسب و اصول چهار عمل اصلی در ریاضی میباشد.
برای تبدیل گرای غربی به گرای شرقی و بالعكس از رابطه های زیر استفاده می كنیم .
گرای شرقی = 16 : 15 × گرای غربی
مثال ) گرای 2400 میلیم غربی را به گرای شرقی تبدیل كنید ؟
میلیم شرقی 2250 = 16 : 15 × 2400


گرای غربی = 15 : 16 × گرای شرقی
مثال ) گرای 4500 میلیم شرقی را به گرای غربی تبدیل كنید ؟
میلیم غربی 4800 = 15 : 16 × 4500

تبدیل گرا به درجه :
یك درجه برابر است با 7/16 میلیم شرقی 7/16 = 66/16 = 360 : 6000
یك درجه برابر است با 8/17 میلیم غربی 8/17 = 77/17 = 360 : 6400
گرا بر حسب درجه = 7/16 : گرای شرقی
گرا بر حسب درجه = 8/17 : گرای غربی

تبدیل درجه به گرا :
میلیم شرقی = 7/16 × درجه
میلیم غربی = 8/17 × درجه

برای تبدیل تقه های قطب نمای M1 از رابطه زیر استفاده می نمائیم.
چون یك تقه M1 برابر 3 درجه میباشد پس:
هر تقه برابر است با 50 میلیم شرقی (50 = 7/16 × 3 )
هر تقه برابر است با 4/53 میلیم غربی ( 4/53 = 8/17 × 3 )

برای تبدیل تقه های قطب نمای منشوری از رابطه زیر استفاده می نمائیم.
چون یك تقه قطب نمای منشوری برابر یك ونیم ( 5/1 ) درجه میباشد پس :
هر تقه قطب نمای منشوری برابر 25 میلیم شرقی است ( 25 = 7/16 × 5/1 )
هر تقه قطب نمای منشوری برابر 7/26 میلیم غربی است ( 7/26 = 8/17 × 5/1 )


طبقه بندی: آموزشی،  تسلیحات انفرادی،  متفرقه، 
برچسب ها: آشنایی با قطب نمای نظامی M1 و طرز کار با آن به صورت کامل، قطب نما، جنگ افزار، worldarmy، worldarmy.mihanblog.com، جهت یابی، اموزش جهت یابی، Back Azimuth، گرای معكوس، تعیین گرای یك امتداد، قطب نمای M1،
ارسال توسط عرفان غلامی
آرشیو مطالب
نظر سنجی1
به نظرشما وضعیت سوریه چه خواهد شد؟







نظر سنجی2
خبرنامه