تبلیغات
مرجع معرفی جنگ افزار و تجهیزات نظامی - آشنایی با انواع بمب ها(قسمت چهارم)


مرتبه
تاریخ : جمعه 22 دی 1391
تصویر

بمب ناپالم:
ناپالم بمبی است آتش‌زا که آنرا میتوان با درنظر گرفتن محتویات امروزه اش جنگ‌افزار شیمیایی نیز نامید. ناپالم عموما متشکل است از بنزین یا نفت، بعلاوه مواد افزودنی که به این مایعات سوزنده خاصیت ژلاتینی و چسبندگی می‌دهند. مواد «آرام سوز» و چسبنده بدنه اجسام (یا انسان) را به تدریج و به طرز فجیعی می‌سوزانند. چند قطره از مایع بمب ناپالم کافیست تا جسمی در ابعاد تقریبا دو متر مکعب را بتوان نابود کرد. مواد ناپالم «هیدروفوب» (ضد آب) هستند و آتش ناپالم را نمی‌توان به راحتی با آب خاموش کرد. ناپالم قادر است بدون تماس مستقیم نیز با حرارتی بین هشتصد تا ۱۲۰۰ درجه سانتی گراد اجسام را نابود کند.
این بمب ها در ایران هم هست و اف 5 ها هم از این بمب استفاده مى کنند در جنگ هم مورد استفاده قرار گرفته اند  بمب ناپالم بمب ای است که تشکیل شده از مواد آتشزا بطوری که بعد از انفجار به صورت ژله به اجسام یا انسان می چسبد و آنرا  می سوزاند .

مواد تشکیل دهنده آن از بنزین فشرده با اکتان بالاست که با آب هم خاموش نمی شود . ژله های این بمب که به اجسام یا انسان می چسبد حرارتی در حدود 1200 درجه دارند .
البته این مواد به تدریج بدن را می سوازند بطوری که چسبیدن یک تکه از آن به بدن در دقایقی باعث سوختن تمام جسم می شود .

بمب ناپالم بخاطر خواصی که دارد طبق ماده بیست و سه کنوانسیون جنگ لاهه که در سالهای ۱۸۹۹ و ۱۹۰۷ وضع شده و به موازات کنوانسیون ژنو بخش عمده‌ای از «حقوق بشر» یعنی  International humanitarian law را تشکیل میدهد، غیر انسانی و ممنوع محسوب میشود. بمب‌های ناپالم را در ابتدا (جنگ جهانی دوم) با بنزین و صابون می‌ساختند. نسخهٔ اولیه این بمب در سال ۱۹۴۲ در دانشگاه هاروارد، ایالات متحده، طراحی شد

تصویر
ساختمان بمب های ناپالم به این شکل است که از سیلندرهای فلزی حاوی مواد اتشزا و چسبنده و چاشنی الکتریکی مخصوص تشکیل می شوند . ماده اتش زا و چسبنده و لزج مانند قیر ذوب شده می باشد که قدرت احتراقش فوق العاده زیاد است.پس از انفجار بمب در اثر اصابت به زمین ماده ی محترقه درون بمب به حالت مشتعل در محیط اطراف پراکنده شده و اتش سوزی شدیدی ایجاد می کند . در صورتی که ماده اتش زا به بدن تماس پیدا کند بدن را می سوزاند و از یک طرف به علت چسبندگی زیاد از بدن جدا نمی گردد و از طرف دیگر با احتراق زیادش بدن را می سوزاند.
امروز از بمب های ناپالم در جنگ ها برای نابود کردن مزارع و جنگل ها و موجودات زنده و تاسیسات نظامی و صنعتی استفاده می شود ولی باید دانست که اعتراض نسبت به استعمال ان نیز روز افزون است.
ماده اصلی تشكیل دهنده بمب ناپالم بنزین است كه برای افزایش كارایی و ماندگاری مواد دیگری به ان افزوده می شود
با افزودن این مواد بنزین غلیظ شده و پس انفجار و به اطراف پراكنده و به اشیاء ، درختان و یا انسان میچسبد و ایجاد سوختگی شدیدی می كند كه به راحتی از بدن جدا نمی شود

اگر به كوكتل مولوتف و یا فوگاز مواد غلظت دهنده اضافه شود اثری همانند ناپالم خواهد داشت

كاربرد آن :
برای ایجاداتش سوزیهای گسترده ( از بین بردن مزارع, مواضع قابل اشتعال و...)
پاكسازی ( مناطق جنگلی ...)
ایجاد خط پدافندی و جلوگیری از حمله و یا به تاخیر اندازی آن ( سدی از اتش)
ایجاد رعب و وحشت و تضعیف روحیه ( شكل سوختگی در اسیب دیدگان اثر بدی بر روی نیروها خواهد گذاشت)


تصویر
امریكا در جنگ ویتنام و كره به طور گسترده از اینگونه بمبها استفاده كرد
امروزه  امریكا و اسرائیل از مواد جدیدی مانند فسفر سفید برای این منظور استفاده می كنند




بمب شیمیایی:
تاریخچه جنگ شیمیایى :

تصویر

استفاده از عوامل شیمیایى بعنوان سلاح موثر جهت ناتوان كردن یا از پای در آوردن دشمن, در طول جنگهای تاریخ قدمتی دیرینه دارد و در جنگهای باستان از ظروف محتوی قیر جهت ایجاد دود و آتش و خفه كردن سربازان دشمن استفاده می شد. صدها سال قبل از میلاد مسیح در نبردهای باستان از نفت و قیر در پای دیوار قلعه ها جهت ایجاد دود و از پای در آوردن سربازان مدافع قلاع دشمن استفاده می شد همچنین در نبرد سرتوریس سردار رومی در مقابل هجوم بربرها از گازهای خفه كننده استفاده شد. در روز 22 آوریل 1915 در منطقه یپرس در مرز بلژیك , نیروهای آلمانی با بكارگیری 168 تن گاز كلر بوسیله 6000 سیلندر محتوی این گاز حدود 5000 نفر از سربازان انگلیس و فرانسوی را زا پای در آوردند این روز در تاریخ به نام روز تولد جنگ شیمیایی the birthday of chemical warfare نام گرفت. پس از آن طرفین جنگ بطور مكرر از گازهای خفه كننده بر علیه یكدیگر استفاده كردند. در سپتامبر سال 1917 گاز خردل برای اولین بار توسط نیروهای آلمان بكار گرفته شد. در طول این جنگ طرفین درگیر بطور مكرر از حملات وسیع شیمیایی بر عیله یكدیگر استفاده كردند بطوریكه مجموعا استفاده از 124200 تن مواد شیمیایی در طول جنگ اول جهانی منجر به قربانی شدن حدود 1000000 نفر گردید تلفات هولناك سلاحهای شیمیایی در جنگ اول و عوارض خطرناك ناشی از این جنگ افزارها برروی انسانها و محیط زیست منجر به امضای پروتكل 1925 ژنو شد كه بعنوان معروفترین معاهده بین المللی منع سلاح شیمیایی شناخته میشود. علیرغم مفاد این پروتكل در فاصله جنگ اول و دوم جهانی در جریان تهاجم ایتالیا به اتیوپی (1935-36) و جنگ ژاپن و چین 1937-45 از سلاح شیمیایی استفاده شد. در طول جنگ دوم جهانی با وجود انباشته بودن انبارهای تسلیحاتی كشورهای بزرگ درگیر در جنگ از سلاحهای شیمیایی , این سلاح مرگبار مورد استفاده واقع نشد (احتمالا بدلیل ترس هر كدام از طرفین درگیر از بكارگیری وسیع سلاح شیمیایی توسط طرف مقابل) پس از جنگ دوم جهانی مهمترین مورد استفاده از عوامل شیمیایی مربوط به استفاده آمریكائیها از عوامل ضد گیاه و ماده نارنجی در جنگ برعلیه ویتنام بود كه به مصدوم شدن دو میلیون ویتنامی و تعداد زیادی از آمریكائیها منجر شد. سلاح شیمیایی و جنگ عراق عله ایران : پس از جنگ اول جهانی وسیعترین حملات شیمیایی در طول جنگ 8 ساله علیه ایران رخ داد. اولین گزارش استفاده از سلاح شیمیایی در جنگ ایران و عراق به تاریخ 1359/10/23 در منطقه هلاله و نی خزر (حوالی میمك) مربوط می شود كه در جریان این حمله رژیم عراق از گاز تهوع آور استفاده كرد پس از آن در مرداد 1362 در منطقه عملیاتی والفجر 2 پیرانشهر و حاج عمران و در آبان 62 در منطقه والفجر 4 (پنجوین) رژیم عراق از سلاجهای شیمیایی استفاده كرد. اولین حملات گسترده شیمیایی رژیم عراق در اسفند ماه 62 در منطقه عملیاتی خیبر و جزیره مجنون با استفاده از گاز خردل و عوامل اعصاب انجام شد و پس از آن در اسفند 63 در منطقه عملیاتی بدر حملات وسیع شیمیایی دشمن منجر به تلفات وسیع در رزمندگان ایرانی گردید. اولین تیمهای حقیقت یاب سازمان ملل به درخواست جمهوری اسلامی ایران پس از عملیات خیبر و بدر به ایران عزیمت نموده و از نزدیك به مشاهده مجروحین و آثار حملات شیمیایی دشمن پرداختند.

سایر موارد حملات وسیع شیمیایی در طول جنگ تحمیلی عبارتند از :


در عملیات والفجر 8 در سال 64 (فاو) در عملیات كربلای 4و 5 زمستان 65 (شلمچه - آبادان) در منطقه كردستان عراق (بهار 66) در جریان باز پس گیری فاو (در فروردین 67) در جران حملات عراق در پایان جنگ در خرداد و تیر ماه 67 (جبهه میانی و جنوبی) بكارگیری سلاحهای شیمیایی در طول جنگ عراق علیه ایران منجر به شهادت هزاران نفر از افراد نظامی و غیر نظامی و مصدوم شدن بیش از یكصد هزار نفر گردید كه بسیاری از این مصدومین در حال حاضر با گذشت سالها, هنوز از عوارض دیررس ناشی از عوامل شیمیایی, در رنج هستند. جنگ شیمیایی و مناطق مسكونی : در طول جنگ تحمیلی, رژیم عراق نه تنها برعله اهداف نظامی و رزمندگان اسلام از سلاحهای شیمیایی استفاده نمود بلكه بارها اقدام به استفاده از سلاح شیمیایی برعلیه مناطق مسكونی و اهداف غیر نظامی در شهرها و روستاهای مرزی ایران نمود. در مجموع بیش از 30 مورد حمله شیمیایی به مناطق مسكونی ایران و برخی مناطق كردنشین شمال عراق در طول جنگ تحمیلی رخ داد كه عمده ترین انها عبارتند از : فاجعه بمباران شیمیایی سردشت با استفاده از گاز خردل (7 تیرماه 66) فاجعه بمباران شیمیایی حلبچه و كشتار بیش از 5000 نفر از مردم (27 اسفند ماه 66) بمباران شیمیایی روستاهای اطراف مریوان (فروردین ماه 67) بمباران شیمیایی روستاهای اطاف سر پل ذهاب و گیلانغرب و شهر اشنویه (تیر و مرداد 67) جنگ شیمییایی و آثار زیان بار آن بر محیط زیست : بر اساس مطالعات انجام شده توسط مركز معتبر بین المللی, برخی از عوامل شیمیایی از جمله گاز خردل, از نوع عوامل پایدار در محیط بوده و آثار زیانبار آن در محیط سالها بعد می ماند. در طول جنگ تحمیلی دهها تن از عوامل شیمیایی پایدار (گاز خردل و تركیبات آن) در نیزارها و باتلاقهای جنوبی كشور (جزایر مجنون) و نیز در مناطق مرزی غرب كشور از جمله باغات و زمینهای كشاورزی مناطق كردنشین بكار گرفته شد كه این امر نه تنها باعث بروز آثار زیانبار بسیار شدیدی بر روی محیط زیست و جانداران این مناطق در زمان جنگ گردید بلكه در طول سالهای پس از جنگ نیز آثار زیانبار این عوامل شیمیایی بر روی محیط زیست و اكو سیستم منطقه ادامه داشته است.

نقش دفاع پزشكی در مقابل عوامل شیمیایی :

با شكل گیری با شكل گیری واحدهای ش.م.ر در یگانهای نظامی و كسب تجربیات جدید توسط پزشكان و كادر پرستاری واحدهای بهداری رزمی در زمینه شناخت عوامل شیمیایی و نحوه در مان مصدومین , كمپ های اورژانس , بیمارستانهای صحرایی و نقاهتگاههای ویژه درمان مصدومین شیمیایی در مناطق مختلف جبهه ها ایجاد شد. فعالیتهای موثر كادر پزشكی و پرستاری و امداد گران در این مراكز (كه گاله در نزدیكی خطوط مقدم جبهه احداث می گردید) موجب كاهش شدید میزان تلفات ناشی از حملات شیمیایی دشمن گردید بطوریكه با وجود منحنی روبه رشد وسعت و دفعات حملات شیمیایی دشمندر جبهه ها , منحنی میزان تلفات ناشی از این حملات سیر نزولی نشان می داد. فعالیتهای شبانه روزی و فداكاریهای پرسنل این واحدهای درمانی گاه در شرایطی ادامه یافت كه در اثر شدت آلودگی ناشی از عوامل شیمیایی, تعداد زیادی از كادر درمانی این مراكز خود در معرض آسیبهای جدی ناشی از مصدومیت شیمیایی قرار می گرفتند همچنین دشمن در موارد متعددی این مراكز درمانی را هدف حملات شیمیایی خود قرار داد (از جمله بیمارستان صحرائی سومار و بیمارستان فاطمه الزهرا در منطقه جنوب)


تقسیم بندی عوامل شیمیایی :

تصویر

عوامل شیمیایی جنگی عمدتا به 5 گروه اصلی تقسیم می گردند : عوامل ناتوان كننده incapacitating agents مانند گازهای اشك آور , تهوع آور , توهم زا و عوامل كنترل كننده شورشها. عوامل خفه كننده asphyxating agents (گازهای كلر - فسژن و كلرو پیكرن) عوامل خون blood agents (هیدروژن سیانید - سیانوژن كلراید) عوامل اعصاب nerve agents سری G : سارین - تابون - سومان , سری VX : V عوامل تاول زا blistring agents خردل (سولفور موستارد) لویزیت جهت استفاده از عوامل شیمیایی در جنگها از وسایل مختلفی استفاده می شود از جمله : بمب - راكت - موشك - توپخانه - خمپاره - مین و ... انواع عوامل شیمیایی استفاده شده در طول جنگ تحمیلی : در طول 8 ساله عراق - ایران عوامل شیمیایی استفاده شده در طول جنگ تحمیلی , عوامل اعصاب بود و پس از آن گاز خردل. اما با توجه به اینكه گاز خردل بدلیل ماهیت خاص خود و مكانیسم اثر بر DNA سلولی دارای آثار و عوارض دیررس شناخته شده ای می باشد. در حال حاضر اغلب جانبازان شیمیایی كشورمان دارای سابقه مصدومیت با گاز خردل می باشند. گازهای اعصاب عمدتا دارای اثر كشنده (در مصدومیتهای شدید) و اثرات ناپایدار بر محیط و بدن انسان می باشند و عوارض طولانی مدت مشخصی برای آن شناخته نشده است. (هر چند اخیرا مطالعاتی در مورد آثار دراز مدت این عوامل در ایجاد ضعف عضلانی و اختلالات سیستم عصبی انجام شده است.) عوارض اصلی دراز مدت گاز خردل عمدتا در سیستم تنفسی (ریه ها و راههای هوایی) چشم ها و پوست ظاهر می گردند كه شدت آن بستگی به میزان تماس با گاز خردل و میزان مقاومت فرد در مقابل آن دارد. جانبازان شیمیایی از نگاه آمار و اطلاعات : براساس اطلاعات استخراج شده از لیستهای تخلیه مجروحین و مراكز درمانی , در طول جنگ تحمیلی , حدود 100000 نفر از افراد نظامی و غیر نظامی ایرانی در معرض عوامل شیمیایی قرار گرفته اند كه تعداد قابل توجهی از این افراد بدلیل نوع عامل (عمدتا عوامل اعصاب) و قابل توجه نبودن شدت آلودگی در حال حاضر فاقد علائم و عوارض ناشی از مصدومیت شیمیایی می باشند و تعدادی نیز با وجود احتمال ابتلا به برخی عوارض دیررس ناشی از عوامل شیمیایی به دلایل مختلف تاكنون تحت پوشش بنیاد جانبازان در نیامده اند



بمب های پناهگاه شکن:
بمب های پناهگاه شکن ” یا “بانکر باستر” (Banker Buster)، بمب هایی هوشمندند که بوسیله ی ماهواره هدایت می شوند. دولت اسراییل، تعداد ۵۰۰ بمب پناهگاه شکن به مبلغ ۳۱۹ میلیون دلار از آمریکا خریداری کرده است که احتمالا برای حمله به مراکز اتمی ایران به کار خواهد رفت. در این مقاله طرز کار این بمب ها، به زبان ساده، شرح داده شده است.

طرز پرتاب بمب های پناهگاه شکن

بمب هایی که با اشعه ی لیزر هدایت می شوند، گرچه بسیار دقیق اند و بسیاری از هدف های های جنگی را از بین می برند، اما در برابر پناهگاه های زیرزمینی، مانند پناهگاه اتمی نطنز که از بتون آرمه در اعماق زمِن ساخته شده است، تقریبا اثر چندانی ندارند. به همین دلیل، ایالات متحده ی آمریکا، نسل تازه ای از بمب های پناهگاه شکن به نام “بی ال یو” (BLU) را تولید کرده است که در مقام مقایسه با بمب های معمولی ، دارای کلاهک و بدنه ی بسیار باریک تری است. این کلاهک و بدنه ی باریک باعث می شود که این بمب ها، بتوانند به عمق بیشتری از زمین نفوذ کنند. از سوی دیگر، فیوز و چاشنی ی بمب های پناهگاه شکن نیز با فیوز بمب های معمولی فرق می کند. در بمب های معمولی، به محض اصابت بمب به هدف، فیوز و چاشنی ی آن، بدون تاخیر، عمل می کند و بمب در همان لحظه منفجر می شود. اما، در بمب های پناهگاه شکن، فیوز و چاشنی بلافاصله عمل نمی کند و مدتی طول می کشد تا فیوز آن فعال شود. به عبارت دیگر، بمب های پناهگاه شکن دارای فیوز تاخیری هستند که از نظر فنی به نام “فیوز اچ تی اس اف” (HTFS) مشهورند. این فیوز ها را می توان طوری تنظیم کرد که پس از نفود در زمین و یا پس از عبور از دیواره های بتونی، فعال شوند. به این ترتیب، بمب های پناهگاه شکن، برخلاف بمب های معمولی، در لحظه ی اصابت به زمین منفجر نمی شود و مدتی فرصت دارند تا به خاطر بدنه ی باریک شان در زمین فرو بروند و پس از رسیدن به عمق دلخواه، در آن جا منفجر شوند و پناهگاه های زیرزمِنی را نابود کنند.

” بمب پناهگاه شکن ” از سه قسمت سکان و کلاهک و دم درست شده است:

تصویر

قسمت های مختلف یک بمب “پناهگاه شکن”

سکان – این قسمت در نوک بمب قرار دارد و دستگاه کامپیوتری ارتباط با ماهواره در این قسمت تعبیه شده است. سکان دارای چهار پره ی متحرک است که برای هدایت بمب به کار می رود. عضو هوشمند بمب همین سکان کامپیوتری است که می تواند مسیر پرتاب بمب را، در حین پرواز، تصحیح کند و بمب را با دقت خارق العاده به سوی هدف هدایت کند.

کلاهک – این قسمت بین سکان و دم قرار دارد. کلاهک یک محفظه ی فولادی است که در داخل آن، مقدار زیادی مواد منفجره قرار دارد. قدرت نفوذ بمب به خاطر باریکی این محفظه و قدرت تخریبی آن به خاطر مواد منفجره ای ست که در این قسمت وجود دارد.

دم – این قسمت در انتهای بمب قرار دارد و از چهار پره ی درست شده است. هرچه اندازه ی پره ها بزرگ تر باشد، برد بمب بیشتر است. فیوز تاخیری، برای آن که کمتر صدمه ببیند، در این قسمت جاسازی شده است.

بمب های پناهگاه شکن، بر حسب وزن و عرض و وزن و قدرت نفوذ آن ها، به چند گروه تقسیم می شوند که در زیر به چهار نوع آن اشاره می شود:
***

۱- بمب ” بی ال یو – صد و نه”
BLU-109 Penetrator


تصویر


این بمب، به قطر۳۷ سانتی مترو به طول ۲٫۵۰ متر و به وزن ۸۸۵ کیلوگرم می باشد و می تواند از یک دیوار بتونی به ضخامت ۱٫۸ متر عبور کند. در کلاهک این بمب مقدار ۲۴۳ کیلوگرم مواد منفجره از جنس تریتونال (Tritonal) یا پی بی اکس (PBX) به کار رفته است.

تریتونال یک نوع ماده ی منفجره به رنگ نقره ای ست که از هشتاد درصد پودر”تی ان تی” و بِیست در صد پودر آلومینیوم درست شده است. پودر”تی ان تی” همان ماده ای ست که درساختن دینامیت به کار می رود. پی بی اکس یک نوع ماده ی منفجره ی پلاستیکی ست که نام کامل آن پلاستیک – باندد – اکسپلوسیو” (Plastic Bonded Explosive) می باشد. ماده ی “پی بی اکس” مانند پلاستیک قابل انعطاف است و می توان آن را مانند موم به هر شکلی درآورد.
***

۲- بمب “بی ال یو – صد وشانزده”
BLU-116 Advanced Unitary Penetrator

تصویر
این بمب، به قطر۳۷ سانتی مترو به طول ۲٫۴ متر و به وزن ۸۷۴ کیلوگرم می باشد و می تواند از یک دیوار بتونی به ضخامت ۳٫۴ متر عبور کند. در کلاهک این بمب مقدار ۲۴۰ کیلوگرم مواد منفجره از جنس پی بی اکس (PBX) به کار رفته است.
***

۳ – بمب “بی ال یو – صد وهیجده”
BLU-118/B Thermobaric Warhead

تصویر
این بمب، به قطر۳۷ سانتی مترو به طول ۲٫۵ متر و به وزن ۸۹۵ کیلوگرم می باشد و می تواند از یک دیوار بتونی به ضخامت ۳٫۴ متر عبور کند. در کلاهک این بمب مقدار ۲۵۴ کیلوگرم مواد منفجره از جنس “ترموباریک” (Thermobaric) به کار رفته است.

ماده ی “ترموباریک” از نسل جدید مواد منفجره است که، در مقام مقایسه با بمب های معمولی، انرژی تخریبی خود را در طول زمان بیشتری آزاد می کند. بنابر این، وفتی این بمب در فضای سرپوشیده ی پناهگاه های زیرزمینی منفجر شود، فشار تخریبی آن به مدت طولانی تری در فضای بسته ی پناهگاه باقی می ماند و باعث تخریب بیشتری می گردد.
***

۴ – بمب “بی ال یو – صد و سیزده”
BLU-113 Super Penetrator

تصویر
این بمب، به قطر۳۷ سانتی مترو به طول ۲٫۸۸ متر و به وزن ۲۰۰۰ کیلوگرم می باشد و می تواند از یک دیوار بتونی به ضخامت ۶ متر عبور کند. در کلاهک این بمب مقدار ۲۸۵ کیلوگرم مواد منفجره از جنس تریتونال (Tritonal) به کار رفته است.
***

دقت در هدف گیری

ارتش آمریکا برای اندازه گیری دقت بمب ها در اصابت به هدف از فرمول مخصوصی به نام “دایره ی احتمال خطای اصابت” یا “سیرکولار – ارور – پروبابیلیتی” (Circular Error Probability :CEP) استفاده می کند. برای محاسبه ی این عدد، دایره ای بر گرد هدف ترسیم می کنند به نحوی که بمب مزبور از صد بار، پنجاه بار در داخل این دایره اصابت کرده باشد. سپس شعاع این دایره را برای نشان دادن دقت بمب مزبور به کار می برند.

شعاع “دایره ی احتمال خطای اصابت” برای بمب های غیرهوشمندی که آمریکا در جنگ ویتنام به کار برد، حدود ۴۵ متر بود. یعنی در پنجاه در صد موارد، این بمب ها در دایره ای به قطر ۹۰ متر در اطراف هدف، به زمین اصابت می کردند و تلفات جانبی زیادی به وجود می آوردند.

شعاع “دایره ی احتمال خطای اصابت” برای بمب های هوشمند “پناهگاه شکن” حدود ۳ متر است. یعنی در پنجاه در صد موارد، این بمب ها در دایره ای به قطر ۶ متر در اطراف هدف، به زمین اصابت می کنند و بنابراین تلفات جانبی زیادی به وجود نمی آوردند.
***

نتیجه گیری
” بمب های پناهگاه شکن ” یا “بانکر باستر” (Banker Buster)، بمب هایی هوشمندند که بوسیله ی ماهواره هدایت می شوند. دولت اسراییل، اخیرا تعداد ۵۰۰ بمب پناهگاه شکن به مبلغ ۳۱۹ میلیون دلار از آمریکا خریداری کرده است که احتمالا برای حمله به مراکز اتمی ایران به کار خواهد رفت. در این مقاله طرز کار این بمب ها، به زبان ساده، شرح داده شد.


بمب نفوذی:
در سال 1968 کمپانی ماترای فرانسه کار طراحی نوعی بمب نفوذی بالدار را آغاز کرد. در آغاز، این کمپانی و کمپانی دورنیر آلمان پروژه مشترکی را دنبال می کردند که بعدها متوقف شد. در سال 1971 ماترا طرح ریزی و تکامل این بمب نفوذی را از سر گرفت. این بمب شامل یک سیستم ترمز ، مشابه آنهایی که توسط همین کمپانی برای انواع بمبای تأخیری رها شونده در ارتفاع کم ساخته شده اند و همچنین یک موتور راکتی برای شتاب دادن و سرعت مناسب به بمب برای نفوذ در باند می باشد. در فوریه 1973 تصمیم به تکمیل این بمب نفوذی با نام «دوراندال» گرفته شد و پس از طی برنامه های تکامل و آزمایش، از سال 1977 تولید آن به صورت سری آغاز گردید و در حال حاضر توسط نیروی هوایی چندین کشور به خدمت گرفته شده است.

خصوصیات کلی:
این بمب را می توان در ارتفاع بسیار پایین و سرعت زیاد رها کرد زیرا سیستم ترمز احتمال آسیب دیدن هواپیمای حامل بمب را کاهش می دهد. همچنین این بمب دارای انرژی ضربتی(جنبشی) بسیار است که آنرا قادر می سازد در سخت ترین سطوح و بخصوص باندهای پرواز که ممکن است از مواد سختی با ضخامت 40 سانتی متر ساخته شده باشند، نفوذ کند. برای ایجاد چنین انرژی ضربتی زیادی نه تنها می بایست وزن بمب به دلیل مقدار زیاد مواد منفجره لازم برای وارد آوردن بیشترین خسارت ، زیاد باشد بلکه با وجود سیستم ترمز و نقصان (کم شدن) سرعت برای تأمین سلامت هواپیمای حامل، بمب باید دارای سرعت ضربتی زیادی باشد. این نیازهای متقاضی همگی در محصول ماترا یعنی دوراندال فراهم آمده اند. بدین صورت که پس از اینکه از سرعت بمب کاسته و هواپیما به اندازه کافی دور شد، بمب توسط موتور راکتی خود به سرعت شتاب قابل ملاحظه ای گرفته و به باند برخورد می کند.
زاویه برخورد به سطح و شکل مخروط دماغه طوری در نظر گرفته شده که از کمانه کردن احتمالی جلوگیری شود. یک فیوز تأخیری انفجار بمب را تا نفوذ کامل در زیر باند – علی رغم فشار وارده هنگام برخورد و نفوذ – به تأخیر می اندازد. انفجار حاصله نه تنها گودالی بر روی باند ایجاد می نماید بلکه به علت بسته بودن محل انفجار شکافها و ترکهای عمیقی در محدوده وسیع انفجار ایجاد می کند، تهداد زیادی از این بمب ها را می توان از هواپیما پرتاب کرد و رد نتیجه باند را در نقاط مختلف تخریب نمود به طوری که قارد به استفاده هواپیماها برای پرواز نباشد. با این عمل هواپیماهای دشمن در داخل آشیانه های خود به دام می افتند و می توان بعداً برای انهدام آنها اقدام نمود.

تصویر


تشریح جنگ افزار:
بدنه بمب نفوذی دوراندال به شکل استوانه می باشد و دارای بالکهای صلیبی در نزدیکی دم است. دماغه بمب طوری ساخته شده که مقاومت در برابر هوا را به حداقل کاهش می دهد. این بمب در مقرهایی با نقطه اتصال بطول 14 اینچ قابل حمل می باشد. طول بمب 5/2 متر قطر آن 22 سانتی متر و حداکثر وزن آن 204 کیلوگرم است که در لحظه برخورد به 165 کیلوگرم تقلیل می یابد( به علت جدا شدن چترها و مصرف سوخت بوستر). دوراندال مانند یک بمب عادی از هواپیما رها می شود و احتیاجی به انتقال اطلاعات از سوی سکوی شلیک کننده ندارد. سلسله مراحلی که از نظر سرعت، مسیر و مسلح شدن بمب صورت می گیرد با رها شدن بمب از هواپیما آغاز می شود.از دماغه تا دم بمب دوراندال به ترتیب شامل سر جنگی، مکانیزم مسلح سازی و حفاظت، بخش موتور شتاب دهنده و بالاخره قسمت چتر ترمز می باشد.

سر جنگی:
وزن سر جنگی 150 کیلوگرم(در برخی نمونه های اولیه 100 کیلوگرم) است و در پشت دماغه فیوز ضربتی قرار دارد که یک ثانیه پس از برخورد با باند، خرج اصلی را منفجر می سازد. بدنه بمب از فولاد سخت به گونه ای ساخته شده که فشار بسیار زیادی را که موقع برخورد با زمین ایجاد می شود، تحمل کند.شکل دماغه حاصل مطالعات فراوان در زمینه نفوذ اجسام در مواد خیلی سخت با زاویه حدود 30 تا 40 درجه می باشد. خرج منفجره 15 کیلویی از تی ان تی( تری نیترو تولوئن) دارای قدرت تخریبی زیادی است و این قدرت تخریبی، چون انفجار در زیر زمین و در فضای بسته انجام می گیرد به مراتب افزایش می یابد.

سایر اجزاء:
دستگاه ترتیب سنج( نمونه ساده این دستگاه در ماشینهای لباس شویی وجود دارد که یک سلسله کارها را به ترتیب انجام می دهد و معمولاً هم نیازی به تجهیزات الکترونیکی ندارد) در وهله ی اول چتر اصلی را باز می کندو پس از باز شدن چتر به طور صحیح، در مر حله بعدی سرجنگی را مسلح کرده و موتور تقویتی را روشن می کند. مراحل ذکر شده در فواصل زمانی تعیین شده از قبل انجام می گیرند و شروع عمل بمب، بلافاصله پس از رها شدن آن است.بخش بوستر از یک حفاظ فولادی استوانه ای حامل سوخت و پایه تشکیل شده است که برای مدت 45 صدم ثانیه کششی برابر 90 کیلو نیوتن ایجاد می کند. چاشنی بوستر توسط دستگاه ترتیب سنج کنترل می شود و شامل یک سیستم ایمنی است که از روشن شدن بی موقع موتور جلوگیری می کند. قسمت چترها مکانیزم رها سازی را در خود جای می دهد که به وسیله سیمهای خارجی کنترل می شود و شامل خارج کننده های چتر و چترهای ترمز است. قسمت انتهایی بمب پارچه ای می باشد و به صورت چتر کوچکی است که عمل خارج کردن چتر اصلی را به عهده دارد.محفظه متصل به بوستر موتور که جایگاه چتر است قبل از روشن شدن موتور از بمب جدا می شود.

تصویر

نحوه عملکرد:
پس از رها شدن از هواپیما، ابتدا چتر پارچه ای در اثر برخورد با هوا باز شده و چتر اصلی را بیرون کشیده و باز می کند آنگاه از سرعت بمب توسط چتر کاسته می شود که این امر به دو دلیل است، نخست برای حصول اطمینان از دور شدن هواپیما به هنگام مسلح شدن سر جنگی و دوم برای ازدیاد زاویه فرود بمب روی باند. سپس موتور بمب به مدت 45 صدم ثانیه روشن شده و شتاب ناگهانی زیادی به بمب می دهد به طوری که سرعت آن را به 260 متر بر ثانیه می رساند و بمب با زاویه ای حدود 30 تا 40 درجه به سطح برخورد می کند. بمب در اثر انرژی جنبشی خود باند را سوراخ کرده و به راه خود ادامه می دهدو به زیر لایه سطحی باند راه می یابد. یک ثانیه پس از برخورد فیوز تأخیری کلاهک 15 کیلویی را منفجر می کند( در مدلهای جدیدتر فیوز آنها قابل برنامه ریزی می باشد و می تواند ساعتها پس از برخورد فعال شده و بمب را منفجر نماید) از آنجایی که کلاهک جنگی کاملا توسط زمین احاطه شده است، انفجار در فضای بسته ای رخ می دهد و در نتیجه آثار تخریبی فراوانی ایجاد می کند. در اثر انفجار نه تنها گودالی روی باند ایجاد می شود بلکه لایه های سخت اطراف گودال نیز جابجا شده و شکافهایی با لبه های نامتقارن در اطراف ایجاد می گردد که شالوده باند را خراب می کند.

انبار کردن و آماده سازی برای عمل:
دوراندال به عنوان یک تیر مرمی منفرد طراحی و برنامه ریزی شده است. این بمب در محفظه های ضد آب مخصوص نگهداری می شود که در این محفظه ها می توان آن را جابجا کرد و از طریق زمین، دریا و هوا آن را منتقل کرد. در این حالت می توان بمب را برای مدت زیادی حتی در حرارتهای بالا نگهداری کرد. زمانی که بمب برای استفاده مورد نیاز واقع شود، آن را به سادگی از محفظه خارج کرده و در مقر خود نصب می کنند. ایمنی در نگهداری و حمل و نقل این بمب با جدا کردن مکانیزم مسلح کننده کلاهک ایجاد می شود که به هنگام استفاده در مقر می توان به سادگی آن را مسلح کرد.

کارایی بمب:
کارایی بمب دوراندال از دو نقطه نظر قابل بررسی است : نخست اثر تخریبی بمب روی باند و دوم جلوگیری از انجام عملیات توسط هواپیماهای موجود در زمین و روی باند تخریب شده. اثر بمب دوراندال روی باند یک پایگاه هوایی در شرایط جنگی ساختگی توسط ارزیابهای تولید کننده و خریداران نمایش داده شده است. با پرتاب آزمایشی این بمب روی باندی با ضخامت 40 سانتی متر ، ساخته شده از مواد سخت(بتن)، گودالی به قطر 5 متر و عمق 2 متر ایجاد شد و لایه های سطحی اطراف آن تا شعاع 5/7 متر تخریب گردید. محوطه کلی تخریب شده ممکن است مساحتی بیش از 250 متر مربع را در بر گیرد. اگر نیروی کافی برای بازسازی منطقه تخریب شده به کار گرفته شود برای این کار حدود یک روز وقت لازم است. غیر از پاکسازی محوطه از سنگهای پرتاب شده( که ممکن است تا مسافتی بیش از 500 متر پرتاب شوند)، قسمتهای شکاف خورده نیز باید بریده و برداشته شوند تا عملیات اصلی بازسازی شروع شود.در تمام مدتی که باند تحت تعمیر قرار دارد استفاده از آن غیر ممکن می شود و پروازهای احتمالی از پایگاه امکان پذیر نمی باشد.کارایی حمله توسط چند هواپیمای مسلح به دوراندال بستگی به تعداد و وضعیت اصابت بمبها به باند دارد. با در نظر گرفتن ابعاد یک باند، تخریب کامل لایه های سخت باند تقریباً غیر ممکن است. به همین دلیل برای غیر قابل استفاده ساختن باند باید آن را در نقاط مختلف مورد هدف قرار داد به طوری که فاصله سالمی به طول 1000 متر با پهنای بیش از 15 متر نداشته باشد. بنابر این باید باند را بطور اریب و در امتداد دو مسیر پرواز جداگانه مورد حمله قرار داد. برای مثال باید مجموعه ای از 6 یا 8 و یا حتی 10 بمب را در امتداد هر مسیر رها کرد.احتمال غیر قابل استفاده ماندن باند نه تنها بستگی به سطح تخریب شده توسط هر بمب و زاویه حمله هواپیماهای مهاجم دارد، بلکه به دقت خلبان در هدایت هواپیما و نشانه روی نیز مربوط می باشد. بهترین نتایج حمله هنگامی است که بلافاصله پس از حمله توسط گروه اول ، تهاجم بعدی توسط گروه دوم صورت گیرد. پس از انجام چنین حمله ای باند حداقل برای مدت 24 ساعت غیر قابل استفاده می باشد. حتی اگر دشمن نیروی فراوانی برای بازسازی آن به کار گیرد. به خاطر ظرفیت زیاد تخریب دوراندال، می توان از آن بر علیه هر هدف سختی از قبیل آشیانه های هواپیما، تأسیسات بندری، راه آهن و سکوهای فرود هلی کوپتر استفاده کرد. دوراندال همانطور که ذکر شد برای اتصال به مقرها استاندارد 14 اینچی ناتو طراحی شده است. این بمب تاکنون بر روی هواپیماهای مختلفی از جمله میراژ اف 1 ، جاگوار و اف 111 امتحان شده است و توسط کلیه هواپیماهای ناتو قابل حمل و به کار گیری از 6 عدد تا 24 عدد( در اف 111) را دارد.

تصویر
برخی مشخصات تکمیلی:
قیمت بمب به سال 2005 : 30230 دلار آمریکا
فاصله دو نوک بال : 3/42 سانتی متر
حداقل ارتفاع پرتاب : 200 پا (60 متر)
حداکثر سرعت هواپیمای حامل در لحظه پرتاب : 600 نات
میزان نفوذ در بتن پیش از انفجار : حداقل 40 سانتی متر
قابلیت اطمینان : 96 درصد
تعداد تولید شده تا پایان سال 2004 : 22492 تیر بمب
بوستر بمب : RP30 اسنکما
کشورهای دارنده : آمریکا، آرژانتین، ایتالیا، ترکیه و احتمالا اسراییل( خود فرانسه ندارد و از بمب قدیمی تر BAP-100 استفاده می کند!)




بمب سقوط ازاد:

MK-82 یک بمب مشهور غیر هدایت شونده سقوط آزاد است.وزن این بمب 500 پوند که حدود 250 کیلوگرم است.معمولا این بمب توسط فیوز مکانیکی MK-904 در دماغه و M-905 در دم مجهز شده و یا اینکه به فیوز FMU-113 که یک رادار مجاورتی( حس کننده مجاورتی) است مجهز میشود که تا در فضا بترکد. سری بمب های MK-80 با نام اختصاری LDGP بمب هایی هستند که برای بمباران در عملیات هایی که انتظار شدت انفجار بیشتر می رود به کار برده میشوند و تاثیر ان هم مطلوب بود. بمب های LDGP از لحاظ طراحی آیرودینامیکی کاراییشان بسیار بالاتر برده شده بود. پوسته این بمب ها نسبتا سبک است اما در این بمب ها تقریبا 45% وزنشان قابل انفجار است!!.
در بمب های چند منظوره ممکنه است که چاشنی در دماغه و یا در دم آنها باشد. و یا اینکه در مخروط و یا باله ها باشد.
بمب MK-82 یک بمب 500 پوندی تغییر یافته است با BSU-49/B مونتاژ شده است که میتواند از ارتفاع بالا رها شود.
Ballute نوعی آیربگ است که در عقب بمب نصب میشود تا در یک سرعت بالا رد ارتفاع پایین قابلیت تحویل بمب را به ارامی بر روی هدف مهیا کند تا اجازه دهد هواپیمای جنگنده پرتاب کننده ان از معرکه دور شود. Ballute از یک پارچه نایلونی متخلخل با مقاومت بالا ساخته میشود.
تولید مجموعه بمب های MK-80 در سال 1950 آغاز شد این تولید در نیاز به پاسخ برای تولید کمتر بمب های با ایرودینامیک پایین تر بود. ساختمان تمام بمب های MK-80 مشابه به یکدیگر است. شکل این بمب ها استوانه ایی شکل است. و مجهز هستند به باله های مخروطی شکل یا کاهش دهنده هایی برای سرعتهای بالا .
بمب های بمب های ام کا 80 در طی عملیات طوفان صحرا به باله های هر جنگنده نصب شدند تا با پشتیبانی انها از مواضع خودی بر روی دشمن زمینی متجاوز ریخته شوند.
بمب های علیه اهداف متنوع مانند توپخانه ها/ کامیون ها / پناهگاه های زیرزمینی/ اسکاد ها و پایگاه های موشکی سام و پایگاه های ضد هوایی/ رادار های هشدار دهنده و ... به کار برده شد.
تعدادی از بمب ها برای استفاده ی هواپیماها بر روی ناو های هواپیما بر به کار برده شدند البته این بمب ها در برابر حرارت محافظت شدند.
به طور کلی سری بمب های MK-80 محافظت شده طوری توسعه داده شده بودند که زمان عملکرد و واکنش آنها تغییراتی بوجود آمد.

تصویر



جمع بندی:
بمب ها در زبان انگلیسی نیز تقریبا با همین نام "بامب" معروف هستند .

در واقع بمبها به عنوان بخشی از مهمات مخزنی تلقی میشوند که با مواد منفجره و یا میکروبی پر شده و مواد مزکور (مواد منفجره)در اثر تحریک خارجی از قبیل ضربه،حرارت،جرقه ی الکتریکی،یا موج انفجار وارد واکنش شیمیایی و تجزیه(وارد عمل)شده و در نهایت انرژی زیادی به صورت گازهای گداخته شده تولید مینماید.

گازها و انژی حاصله از تولید انها به شدت افزایش یافته و بر بدنه ی مخزن در تمام سطوح فشار وارد آورده و باعث شکافته شدن بدنه و راهیابی گازها و انرژی به بیرون می شود.

بدنه(ترکش) نیز هم زمان به قطعات کوچکتر تقسیم شده و به سرعت به محیط اطراف پرتاب میشود.

شدت پراکندگی قطعات حاصل از شکافته شدن بدنه به قطعات ریز به حدی است که همراه با صدای مهیب ،آثار تخریبی زیادی در محلی که بمب در آنجا منفجر میشود،بر جای میگذارد.

اتفاق دیگری که طی این مدت رخ میدهد این است که گازهای حاصله از انفجار به هوای محیط اطراف فشار آورده و باعث تکان شدید و حرکت آن به سمت بیرون میگردد.

این پدیده که به موج انفجار معروف است با صدای زیادی همراه میباشد.

امروزه انواع مختلفی از بمبها با کاربردهای متنوع توسط کشورها و شرکتهای مختلف تولید شده و میشود و بر مبنای اهداف مورد نظر تقسیم بندی میشود.

*تقسیم بندی بمبها از نظر نوع و هدفهای طراحی:

1-بمبهای چند منظوره و ترکشی(general purpose) 2-بمبهای خوشه ای 3- بمبهای اتش زا

4-بمبهای شیمیایی 5- بمبهای منور 6-بمبهای هدایت شونده(لیزری و هوشمند)

*تقسیم بندی بمبها از نظر مصرف:

1-بمب ضد پرسنلanti personnel 2-بمب ضد تانک و زره anti armor 3-بمب ضد تاسیسات

4- بمب ضد کشتیanti ship 5-بمب ضد هوا پیما anti air filed 6- بمب ضد باند anti band

7- بمب آتش زا 8- بمب نفوذی 9-بمب آموزشی 10-بمب تمرینی

11- بمب گرافیت یا بمب ضد تاسیسات برق

*تقسیم بندی از نظر شکل آیرو دینامیکی:

1- بمب آیرو دینامیک 2- بمب فاقد شکل آیرو دینامیک

*تقسیم بندی از نظر تعداد بمبهای آزاد شونده:

1-بمب منفرد 2-بمب خوشه ای

*تقسیم بندی از نظر سقوط:

1-سقوط آزاد 2- کند شونده

*تقسیم بندی از نظر هدایت:

1- بمبهای فاقد هدایت 2- بمبهای با هدایت لیزری 3- بمبهای هوشمند 4- بمب های پرنده(بمب v1 آلمانی)

*تقسیم بندی از نظر انفجار:

1- بمب های انفجاری 2- بمب های تر کشی 3- بمب های هوا سوخت

*تقسیم بندی از نظر خرج:

1- بمب معمولی که مواد منفجره ی شدید (HE)خرج انفجاری آن را تشکیل میدهد

2- بمب میکروبی که به جای خرج انفجاری ،مواد بیولوژکی مخرب در انها قرار داده شده.

3- بمب هسته ای 4- بمب گرانیتی –

5-بمب پالس الکتیریکی (EMP) یا بمب صاعقه ی الکتریکی



پایان

منبع:میلیتاری



طبقه بندی: بمب ها،  سلاح های اتمی شیمیایی ومیکوبی، 
برچسب ها: آشنایی با انواع بمب ها(قسمت چهارم)، بمب، جنگ افزار، worldarmy، worldarmy.mihanblog.com، جنگ جهانی دوم، ایالات متحده، دانشگاه هاروارد، كوكتل مولوتف، امریكا، جنگ ویتنام، اسرائیل، بمب شیمیایی، جنگ شیمیایى، the birthday of chemical warfare، گازهای خفه كننده، نیروهای آلمان، حملات وسیع شیمیایی، تهاجم ایتالیا به اتیوپی، جنگ ژاپن و چین، سلاح مرگبار، جنگ عراق عله ایران، جنگ اول جهانی، عملیات والفجر 8، فاو، كربلای 4و 5، منطقه كردستان عراق، عوامل شیمیایی جنگی، عوامل ناتوان كننده، incapacitating agents، هیدروژن سیانید، PBX، تی ان تی، پودر آلومینیوم، اکسپلوسیو، Plastic Bonded Explosive، بی ال یو – صد وشانزده، BLU-116 Advanced Unitary Penetrator، بی ال یو – صد وهیجده، BLU-118/B Thermobaric Warhead، ترموباریک، Thermobaric، بی ال یو – صد و سیزده، BLU-113 Super Penetrator، ارتش آمریکا، سیرکولار – ارور – پروبابیلیتی، Circular Error Probability :CEP، MK-904، FMU-113، BSU-49/B، Ballute، عملیات طوفان صحرا، ایگاه های موشکی سام، پایگاه های ضد هوایی، ناو های هواپیما بر، بمبهای چند منظوره و ترکشی، مب ضد پرسنلanti personnel، بمب ضد تانک و زره anti armor، بمب ضد تاسیسات، بمب ضد کشتی، مب ضد هوا پیما، بمب ضد باند، بمب های میکروبی، A-6E و A-10 و F-14D و F-15 (تمامی مدلها) و F/A-18 (تمامی مدلها) و F-111، نیروهای دریایی و هوایی، ادوات زمینی متحرک، پشتیبانی هوایی نزدیک، مقابله ی هوایی دقیق با ادوات زمینی، حمله ضد شناورهای دریایی، بمب افکن A-6E، مسافت سنج هاى لیزرى (LRF)، جنگ افزار LGB، جنگنده مادر، F-16، هواپیماهاى بمب افكنF-14D، هواپیماهاى بمب افكن F-117، خلیج فارس، Laser Guided Bombs، جنگنده F-14D، GBU12، بمب هدایت شونده، A-10A B-1B B-2 B-52 F-4G F-15A-E F-16A-D F-111D-F F-117A، موشک Lance، کلاهک W-70، سوخت D-T، موشک Sprint، کلاهک W-66، تانک تی ـ 72، سلاح ضد نفر تاکتیکی، شوروی، سلاح ضد موشک، سلاح های تاکتیکی علیه نیروهای زرهی، حمله هوایی، هویتزر، رادیواکتیویته، زره پوش فولادی، سلاح های هسته ای، خودروهای زرهی، بمب نوترونی، ارتش ناپلئون بناپارت، اکتری، ویروس، قارچ، بمب اتمی، تسلیحات کشتار جمعی، WEAPON OF MASS DESTRUCTION، دفاع ضد هوایی، بمب هدایت شونده لیزری، بمب گرافیتی: بمب گرافیتی، بمب هوشمند قاصد، جنگنده J-8B، بمب هوشمند LS6، LeiShi-6 / LS6 Thunder Stone، بمب هوشمند، پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای، پیمان NPT، flash blindness، بمب افکن ب 29، ژاپن، بمب هیدروژنی، دوتریوم تریتیوم، بمب گداخت هسته ای، انفجار هسته‌ای، اورانیوم 235، بمب ‌های شكافت هسته‌ای، بمب کثیف، بمب های ضد نفر، ضد زره و ضد فلز، سی یو 94، روسیه، بمب خوشه ای، بمب ساعتی، الکترومگنتیک پالس، Iter، بمب الکترومغناطیسی، تسلیحات هسته‌ای، تزار، WMD، بمب فسفری، BLU-114 _ بمب خاموشی، بمب کربنی، AV-8B F-14A / B and / D، F-16C / D، F-15E، F-117، B-1B، F/A-18A/B، C / D، and E / F، سامانه‌های الكتریكی و الكترونیكی، CBU_97، BLU-114، بمب خوشه ای ‌مانند CBU_97، جنگ خلیج فارس، تاماهاوك، كلاهك موشك های كروز، نیروی هوایی آمریکا، بحران کوزوو و صربستان، بمبهای نرم و تسلیحات غیرکشنده، دستگاه ارتفاع سنج، سلاح سری، بمب گرافیتی، بمب مشهور غیر هدایت شونده، MK-82، بمب سقوط ازاد، آمریکا، آرژانتین، ایتالیا، ترکیه، اف 111، جاگوار، میراژ اف 1، بمب نفوذی بالدار، بمب های غیرهوشمندی، کمپانی ماترای فرانسه، بمب نفوذی، سیانوژن كلراید، عوامل اعصاب، nerve agents، پی بی اکس، Tritonal، تریتونال، BLU-109 Penetrator، بی ال یو – صد و نه، BLU، بی ال یو، پناهگاه اتمی نطنز، پناهگاه های زیرزمینی، اشعه ی لیزر، دولت اسراییل، بمب هایی هوشمند، Banker Buster، بانکر باستر، بمب های پناهگاه شکن، راكت، موشك، توپخانه، خمپاره، مین، عوامل تاول زا، blood agents، عوامل خون، گازهای كلر - فسژن و كلرو پیكرن، asphyxating agents، عوامل خفه كننده، گازهای اشك آور، تهوع آور، توهم زا و عوامل كنترل كننده شورشها.، International humanitarian law، هیدروفوب، جنگ‌افزار شیمیایی، ناپالم، بمب ناپالم،
دنبالک ها: آشنایی با انواع بمب ها(قسمت اول)، آشنایی با انواع بمب ها(قسمت دوم)، آشنایی با انواع بمب ها(قسمت سوم)،
ارسال توسط عرفان غلامی
آرشیو مطالب
نظر سنجی1
به نظرشما وضعیت سوریه چه خواهد شد؟







نظر سنجی2
خبرنامه